SachQuy.comSách Quý
Chọn sách cho con theo tuổi

Sách cho trẻ 6 đến 8 tuổi: từ sách tranh sang truyện có chương đầu tiên

Trẻ 6 đến 8 tuổi đang đi từ sách tranh sang truyện có chương. Những cuốn làm cầu nối tốt, cách nhận ra cuốn vừa sức và cách đọc chia đôi với con.

Close-up of hands of a mother in a sand-colored linen shirt and her young son sharing a chapter book with blank pages on a picnic mat in a green park, dappled noon light

Trẻ 6 đến 8 tuổi hợp nhất với những cuốn đứng giữa sách tranh và tiểu thuyết: truyện ngắn có chương, mỗi chương đọc xong trong mười lăm phút, còn tranh minh hoạ, nhân vật quen lặp lại qua nhiều chương. Những cuốn như Nhóc Nicolas của Goscinny và Sempé, bộ truyện về đôi bạn Ếch và Cóc của Arnold Lobel, Charlotte và Wilbur của E. B. White, hay tập thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa là những bậc thang vừa tầm. Tuổi này con vừa tự đánh vần được, nên cần sách vừa đủ dễ để tự đọc một đoạn, vừa đủ hay để muốn nghe tiếp.

Đây là quãng mà nhiều nhà thấy trống: sách tranh thì con chê trẻ con, tiểu thuyết thì con chưa đọc nổi. Bài này đi qua những cuốn làm cầu nối, vì sao chúng hợp, và cách chia việc đọc giữa bạn và con để con không mệt mà vẫn thấy mình tự đọc được.

Vì sao quãng này hay bị hụt

Ở lớp một, lớp hai, con tập đọc từng chữ ở trường. Về nhà, nếu đưa con một cuốn sách tranh mỏng, con lật năm phút là xong và nói "dễ quá". Nếu đưa một cuốn truyện dày chữ nhỏ, con đọc ba dòng là mỏi mắt, vì sức đọc chưa theo kịp sức hiểu. Trẻ sáu bảy tuổi hiểu được những câu chuyện khá phức tạp khi nghe người lớn đọc, nhưng tự đọc thì mới ở mức câu ngắn. Khoảng cách giữa hai thứ đó là chỗ nhiều trẻ bỏ sách.

Sách cầu nối giải quyết đúng chỗ này. Chữ to, câu ngắn, mỗi chương một chuyện trọn vẹn, có tranh ở mỗi vài trang để mắt nghỉ. Nhân vật giữ nguyên qua các chương, nên con không phải làm quen người mới mỗi lần. Người bán sách thiếu nhi lâu năm hay nói đùa rằng tuổi này cần sách "mỏng mà không con nít", và đó là mô tả đúng.

Một điều cần nhớ: tuổi này con vẫn rất cần được nghe đọc, kể cả khi đã tự đọc được. Nghe đọc giúp con gặp những câu chuyện hay hơn mức con tự đọc, và giữ cho việc đọc là chuyện vui chứ không chỉ là bài tập. Nhiều nhà giữ cả hai song song: tối thì cha mẹ đọc to một chương truyện dài, chiều thì con tự đọc một mẩu chuyện ngắn cho mình. Hai việc ấy nuôi hai thứ khác nhau và không thay được cho nhau.

Những cuốn làm cầu nối tốt

Các cuốn dưới đây là tác phẩm có thật, được trẻ nhiều nước đọc qua nhiều thế hệ. Bản dịch và bản in khác nhau; lật xem cỡ chữ và tranh trước khi chọn.

  • Nhóc Nicolas của René Goscinny, tranh của Jean-Jacques Sempé. Những mẩu chuyện ở trường và ở nhà của cậu bé Nicolas và đám bạn, kể bằng giọng trẻ con ngây ngô. Mỗi chuyện vài trang, đọc riêng được, trẻ bảy tám tuổi cười nghiêng ngả vì nhận ra lớp học của mình trong đó.
  • Bộ truyện Ếch và Cóc của Arnold Lobel. Hai người bạn, một ếch một cóc, với những chuyện nhỏ như chờ thư, mất cúc áo, trồng hạt chờ nảy mầm. Câu cực ngắn, tranh dịu, hợp với trẻ sáu tuổi bắt đầu tự đọc.
  • Charlotte và Wilbur của E. B. White. Chú lợn Wilbur ở trang trại kết bạn với cô nhện Charlotte, người nghĩ ra cách cứu Wilbur khỏi số phận của một con lợn nuôi. Dài hơn, có chương, có nỗi buồn; hợp đọc to cho trẻ bảy tám tuổi.
  • Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa. Thơ viết từ khi tác giả còn nhỏ, về sân nhà, cây dừa, cơn mưa, những buổi chiều ở làng quê. Thơ ngắn, có vần, dễ thuộc; trẻ thấy một bạn nhỏ cũng viết được thơ từ những thứ quanh mình.
  • Truyện ngụ ngôn Aesop. Mỗi truyện một trang, loài vật biết nói, kết bằng một ý đơn giản. Hợp để con tự đọc khi chưa đủ sức cho truyện dài.

Không cần có đủ năm cuốn. Bắt đầu bằng một cuốn hợp với điều con đang thích: con hay kể chuyện ở lớp thì Nhóc Nicolas, con thích con vật thì Ếch và Cóc hoặc Charlotte và Wilbur, con thích hát thì thơ Trần Đăng Khoa.

Nhận ra một cuốn vừa sức trong một phút

Ở nhà sách, bạn có thể thử cùng con ngay tại kệ. Mở một trang bất kỳ ở giữa sách và để con đọc thành tiếng:

Con đọc trang đó thế nàoNghĩa làNên làm
Đọc trôi, không vấp chữ nàoDễ, con tự đọc đượcHợp để con đọc một mình trước khi ngủ
Vấp hai ba chữ, vẫn hiểu chuyệnVừa sức, có chút thử tháchCuốn tốt nhất để con tự đọc và lớn lên
Vấp năm chữ trở lên trong một trangCòn khó để tự đọcĐể bạn đọc to, con nghe và nhìn theo
Đọc được chữ nhưng hỏi lại nghĩa liên tụcChuyện còn xa với vốn sống của conĐể dành sau một hai năm

Cách thử này gọi vui là phép năm ngón tay: mỗi chữ vấp gập một ngón, gập đủ cả bàn tay thì cuốn đó để người lớn đọc. Nó không đo con giỏi hay kém, chỉ cho biết cuốn nào để con đọc một mình, cuốn nào để đọc cùng nhau. Một nhà có cả hai loại sách là vừa.

Đọc chia đôi: cách để con thấy mình tự đọc được

Với cuốn có chương như Charlotte và Wilbur, nhiều nhà dùng cách đọc chia đôi. Thứ tự đơn giản như sau:

  1. Bạn đọc to phần mở đầu chương, đoạn tả cảnh và giới thiệu chuyện sắp xảy ra.
  2. Đến đoạn hội thoại ngắn, đưa sách cho con đọc lời một nhân vật, bạn đọc lời nhân vật kia. Trẻ rất thích được đóng vai.
  3. Chữ nào con vấp, đọc giúp ngay một lần rồi đi tiếp. Không dừng lại đánh vần, không bắt đọc lại cả câu.
  4. Đến đoạn hồi hộp, bạn đọc lại, đọc thật diễn cảm, dừng ở cuối chương.
  5. Gấp sách, để con kể lại một câu về chuyện vừa đọc, nếu con muốn. Không muốn thì thôi.
  6. Tối hôm sau, để con đọc phần nhiều hơn một chút so với hôm trước.

Sau vài tuần, phần con đọc sẽ lớn dần lên mà không ai phải nói ra. Đến một hôm con giành đọc cả chương, đó là lúc bạn chỉ cần ngồi cạnh nghe. Đừng vội rút lui hẳn; đọc cùng nhau vẫn là thời gian quý của cả hai.

Thơ thiếu nhi: thứ hay bị quên ở tuổi này

Khi con bắt đầu đọc truyện có chương, nhiều nhà bỏ hẳn thơ, như thể thơ là của tuổi nhỏ. Thật ra thơ ngắn, có vần, rất hợp cho trẻ mới tự đọc: một bài vài khổ, đọc xong trong một phút, đọc lại nhiều lần cũng không chán, và con thuộc lúc nào không hay. Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa đặc biệt hợp vì là thơ của một người viết từ khi còn bé, nói về sân nhà, góc vườn, cây dừa, cơn mưa.

Cách đọc thơ với trẻ sáu tám tuổi rất đơn giản: đọc to, đọc chậm, để con đọc lại theo nhịp. Đừng hỏi con bài thơ có ý nghĩa gì; hỏi con thích câu nào nhất, vì sao. Thỉnh thoảng cùng con chép một bài thích nhất vào một cuốn sổ trắng, con vẽ bên cạnh. Sau một năm, cuốn sổ ấy thành tập thơ riêng của con.

Ca dao, đồng dao về con vật, mùa màng, trò chơi cũng là thơ hợp tuổi này. Đọc cho con những câu bà hay hát, con sẽ nhận ra tiếng nói ở nhà và tiếng nói trong sách là một.

Hay làm và nên làm ở quãng sáu đến tám tuổi

Những thói quen dưới đây hay gặp khi cha mẹ muốn con "lên đời" sách nhanh:

Hay làmVì sao chưa ổnNên làm
Cất hết sách tranh khi con vào lớp mộtCon mất những cuốn quen, đọc thành bài tậpGiữ sách tranh trên kệ, thêm dần sách có chương
Mua tiểu thuyết dày vì con "thông minh"Con nghe hiểu nhưng tự đọc chưa nổi, dễ chánĐể tiểu thuyết đọc to, sách mỏng cho con tự đọc
Bắt con tự đọc một mình mỗi tốiMất thời gian đọc cùng, con thấy bị giao việcXen kẽ đọc to, đọc chia đôi, con tự đọc
Hỏi lại nội dung sau mỗi chươngBiến giờ đọc thành kiểm traĐể con tự kể nếu con muốn
Chọn sách theo danh sách trên mạngDanh sách không biết con thích gìChọn theo điều con đang mê, rồi mở rộng dần

Có những thứ không cần: không cần bộ sách luyện đọc theo cấp độ đắt tiền, không cần bảng thưởng sao cho mỗi cuốn đọc xong, không cần đếm số trang. Trẻ tuổi này đọc vì câu chuyện hay và vì người lớn ngồi cạnh, không vì phần thưởng.

Đọc ở ngoài nhà: công viên, hiên nhà, xe buýt

Sách có chương nhỏ gọn hơn sách tranh khổ lớn, nên dễ mang theo. Một cuốn Nhóc Nicolas trong ba lô đi chơi công viên cuối tuần, một cuốn Ếch và Cóc trên chuyến xe về quê, là những lúc đọc mà con nhớ lâu. Trải một tấm thảm dưới bóng cây, đọc to một chương, rồi để con chạy chơi; buổi đọc ngắn mà gắn với một buổi vui.

Đọc ở ngoài cũng có những chuyện nhỏ cần để ý. Nắng gắt làm giấy trắng chói mắt, nên chọn bóng râm. Gió lật trang, nên chọn sách gáy chắc, mở phẳng được. Đừng mang cuốn sách quý nhất ra sân; mang cuốn đã cũ, có rách thêm một góc cũng không sao.

Sau vài tháng, bạn sẽ thấy con tự nhét sách vào túi khi chuẩn bị đi đâu đó. Đó không phải thói quen được dạy, mà là dấu hiệu sách đã thành một món đồ chơi con muốn mang theo.

Một chuyện nhỏ hay gặp khi mang sách đi chơi: sách bị dính nước, dính bánh. Lau ngay bằng khăn khô, kẹp giấy thấm giữa các trang ướt, để khô trong bóng râm rồi đè dưới vài cuốn sách nặng qua đêm cho phẳng lại. Đừng phơi nắng trực tiếp, giấy sẽ cong và ố nhanh hơn.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ 6 tuổi nên đọc sách gì khi đã biết đánh vần?

Nên chọn những cuốn câu cực ngắn, có tranh, mỗi chuyện vài trang, như bộ truyện về đôi bạn Ếch và Cóc của Arnold Lobel hay truyện ngụ ngôn Aesop. Song song vẫn đọc to cho con những truyện dài hơn. Con tự đọc sách dễ, nghe đọc sách hay hơn.

Học sinh lớp 2 có đọc được Charlotte và Wilbur không?

Phần lớn trẻ lớp hai hợp với việc nghe đọc to cuốn này hơn là tự đọc một mình, vì sách dài và có những đoạn buồn. Đọc chia đôi, con đọc lời thoại, bạn đọc đoạn tả, là cách giúp con đi hết cuốn sách. Đến lớp ba lớp bốn con có thể tự đọc lại.

Làm sao biết một cuốn sách có vừa sức con không?

Mở một trang ở giữa sách, để con đọc thành tiếng. Nếu con vấp hai ba chữ mà vẫn hiểu chuyện, đó là cuốn vừa sức. Vấp từ năm chữ trở lên thì để bạn đọc to cho con nghe trước.

Có nên cất sách tranh khi con đã vào lớp 1 không?

Không cần cất. Trẻ sáu bảy tuổi vẫn thích lật lại những cuốn quen, và sách tranh hay vẫn có giá trị với trẻ lớn. Chỉ cần thêm dần những cuốn có chương bên cạnh, để con tự chuyển khi sẵn sàng.

Thơ nào hợp cho trẻ 7 tuổi đọc?

Thơ ngắn, có vần, viết về những thứ quen thuộc như sân nhà, con vật, cơn mưa là hợp nhất. Tập thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa là một lựa chọn hay vì được viết từ khi tác giả còn nhỏ. Ca dao, đồng dao cũng rất hợp.

Con chỉ thích nghe đọc mà không tự đọc thì có sao không?

Không sao, tuổi này nghe đọc vẫn rất có ích vì con gặp những câu chuyện hay hơn mức tự đọc. Thử cách đọc chia đôi, để con đọc lời một nhân vật. Phần con tự đọc sẽ lớn dần theo thời gian mà không cần ép.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138