SachQuy.comSách Quý
Sách theo người đọc và hoàn cảnh

Sách mang theo khi đi xa: chọn cuốn hợp chuyến tàu, xe khách, chuyến bay dài

Đi xa nên mang sách gì: Vòng quanh thế giới trong 80 ngày, Đất rừng phương Nam, tùy bút Nguyễn Tuân, truyện Sherlock Holmes… chọn theo chuyến đi, giữ sách khỏi ướt.

Two young travelers in indigo jackets wait at a bus station bench with backpacks, one reading a paperback with a plain blank cover, rainy evening light through glass

Sách hợp mang theo khi đi xa là cuốn bìa mềm, nhẹ, có cốt truyện cuốn hoặc chia thành những mẩu đọc rời: Vòng quanh thế giới trong 80 ngày của Jules Verne, Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi, tùy bút Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân, truyện ngắn Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle, hay Nhà giả kim của Paulo Coelho. Chuyến đi dài một mình hợp với tiểu thuyết đọc liền mạch; chuyến đi chia nhiều chặng, hay bị ngắt, hợp với truyện ngắn và tùy bút.

Người hay đi xa, dù là đi công tác, về quê dịp Tết hay đi chơi xa, đều biết cảnh ngồi chờ ở bến xe, ga tàu, sân bay hàng giờ, rồi ngồi trên xe thêm nhiều giờ nữa. Đó là những khoảng thời gian đọc quý nhất trong năm, nếu mang đúng cuốn. Bài này gợi ý cách chọn theo từng loại chuyến đi, những cuốn có thật hợp với đường xa, và cách giữ sách khỏi ướt, khỏi quăn khi nhét balo qua nhiều chặng.

Chọn sách theo từng kiểu chuyến đi

Mỗi kiểu đi đường có nhịp riêng. Cuốn hợp với chuyến bay đêm chưa chắc hợp với xe khách đường đèo:

Kiểu chuyến điNhịp đọcCuốn hợp
Tàu hỏa đường dài, giường nằmĐọc liền nhiều giờ, ít bị ngắtVòng quanh thế giới trong 80 ngày, Đất rừng phương Nam
Xe khách về quê dịp lễHay bị ngắt, đường xóc, dễ say xeTruyện ngắn Sherlock Holmes, tùy bút ngắn
Chờ ở sân bay, bến xeMột hai tiếng, xung quanh ồnNhà giả kim, Ông già và biển cả
Đi công tác nhiều ngàyBuổi tối ở nhà nghỉ, đọc thong thảMột tiểu thuyết dày vừa phải mang theo cả chuyến
Đi chơi cùng gia đình có conĐọc từng mẩu, có khi đọc to cho conChuyện con mèo dạy hải âu bay, Đất rừng phương Nam

Cũng nên tính tới hành lý: chuyến bay giá rẻ giới hạn cân nặng, một cuốn tiểu thuyết bìa cứng dày có khi nặng bằng hai bộ quần áo. Người hay bay thường chọn bản bìa mềm khổ nhỏ, hoặc chia cuốn dày nhiều tập ra mang từng tập một. Với xe máy đi phượt, sách để trong túi chống nước, kẹp giữa quần áo cho khỏi va đập.

Một mẹo của người hay đi tàu: chọn sách có liên quan tới vùng mình sắp đến. Về miền Tây mang theo Đất rừng phương Nam, lên vùng núi Tây Bắc mang theo tùy bút của Nguyễn Tuân. Đọc về một vùng đất trong lúc đang đi qua nó là trải nghiệm mà ở nhà không có được.

Những cuốn đi đường hợp nhất, và vì sao

Vòng quanh thế giới trong 80 ngày (Jules Verne, Pháp). Quý ông người Anh Phileas Fogg đánh cược rằng mình đi vòng quanh thế giới trong tám mươi ngày, cùng người hầu Passepartout lên đường bằng tàu thủy, tàu hỏa và đủ loại phương tiện. Còn cuốn nào hợp với người đang ngồi trên tàu hơn cuốn này?

Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi, Việt Nam). Cậu bé An lưu lạc khắp vùng sông nước rừng tràm Nam Bộ, gặp những người dân tốt bụng, gan dạ. Truyện có nhiều cảnh vật, nhiều nghề rừng nghề sông, đọc trên đường về miền Tây thì từng trang như hiện ra ngoài cửa sổ.

Người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân, Việt Nam). Một bài tùy bút về con sông Đà hung bạo và trữ tình, và người lái đò vượt thác. Câu văn Nguyễn Tuân dày đặc hình ảnh, đọc chậm. Tập tùy bút có nhiều bài, mỗi bài đọc trọn trong một chặng xe.

Truyện Sherlock Holmes (Arthur Conan Doyle, Anh). Mỗi truyện ngắn là một vụ án trọn vẹn. Xe dừng ở trạm nghỉ, đọc xong một vụ, lên xe đọc vụ khác. Rất hợp với chuyến đi hay bị ngắt quãng.

Hai vạn dặm dưới biển (Jules Verne, Pháp). Một giáo sư cùng người giúp việc và một người thợ săn cá voi bị giữ lại trên tàu ngầm Nautilus của thuyền trưởng bí ẩn Nemo. Hợp với chuyến đi biển, chuyến ra đảo, và với trẻ lớn đi cùng.

Chuẩn bị sách trước chuyến đi: làm theo thứ tự

Vài việc nhỏ trước khi đi giúp sách còn nguyên khi về, và giúp bạn thật sự đọc chứ không chỉ mang theo cho nặng balo:

  1. Chọn một cuốn chính và một cuốn phụ mỏng. Cuốn chính là tiểu thuyết bạn muốn đọc trọn. Cuốn phụ là tập truyện ngắn, phòng khi cuốn chính không hợp tâm trạng.
  2. Ưu tiên bìa mềm. Bìa cứng nặng, góc bìa cứng dễ làm rách những thứ khác trong balo, và dễ bị móp góc.
  3. Không mang sách quý, sách cũ giấy giòn hay sách có chữ ký đi đường. Bản in thường, đọc xong có thể tặng lại ai đó.
  4. Bọc sách bằng một tờ giấy trắng dày, rồi cho vào một túi zip hoặc túi vải. Túi zip chống ướt khi trời mưa hay khi chai nước trong balo bị đổ, nhưng về tới nơi thì lấy sách ra khỏi túi để khỏi đọng hơi ẩm.
  5. Kẹp sẵn một tờ giấy trắng làm thẻ đánh dấu, ghi tên các nhân vật nếu là tiểu thuyết nhiều người.
  6. Để sách ở ngăn trên cùng của balo, lấy ra được ngay khi ngồi xuống, không phải lục tung đồ.

Đừng xếp sách nằm ép dưới đáy vali với đồ nặng đè lên. Về tới nhà mở ra thường thấy gáy cong, góc bìa quăn, vài trang bị gấp nếp. Sách cũng không chịu được cốp xe khách mùa nắng, nơi nóng hầm hập nhiều giờ làm keo gáy chảy mềm, trang dễ bung.

Đọc trên xe mà không say, không mỏi

Nhiều người đọc trên xe khách là say xe. Lý do là mắt nhìn trang sách đứng yên trong khi cơ thể cảm thấy chuyển động, não nhận hai tín hiệu trái nhau. Cách giảm: ngồi hàng ghế phía trước, gần cửa sổ, ngồi theo chiều xe chạy. Cứ mỗi trang lại ngẩng lên nhìn ra xa vài giây. Đường đèo, đường xóc thì gấp sách, đọc khi xe đã ra đường bằng.

Một chi tiết nhỏ ít ai để ý: giấy sách quá trắng, bóng, dưới nắng chiếu qua cửa kính xe sẽ lóa mắt rất nhanh. Giấy ngà, giấy hơi xốp đọc trên đường dễ chịu hơn nhiều. Khi chọn bản in để mang đi, lật thử vài trang dưới ánh sáng mạnh, nếu thấy chói thì chọn bản khác hoặc ngồi phía ghế khuất nắng.

Trên tàu hỏa thì dễ hơn nhiều, nhất là toa giường nằm: rung đều, ít xóc, ánh sáng cửa sổ ban ngày đủ đọc. Buổi tối đèn toa thường yếu, nên mang theo một đèn kẹp nhỏ nếu muốn đọc đêm, nhớ tắt sớm để khỏi phiền người cùng khoang. Trên máy bay, đèn đọc trên đầu ghế đủ sáng, nhưng đọc liền nhiều giờ dễ khô mắt, nên chớp mắt và nghỉ thường xuyên.

Ở bến xe, ga tàu, nơi ồn và người qua lại liên tục, hợp nhất là những cuốn có cốt truyện kéo người đọc đi, như Vòng quanh thế giới trong 80 ngày hay truyện Sherlock Holmes. Tùy bút Nguyễn Tuân cần yên tĩnh, để dành cho lúc đã lên tàu, khi cảnh vật ngoài cửa sổ bắt đầu chạy.

Sai lầm hay gặp của người đọc sách khi đi xa

Người hay đi đường lâu năm đều từng mắc vài lỗi này ít nhất một lần:

  • Mang quá nhiều sách. Ba bốn cuốn cho chuyến đi năm ngày thường chỉ đọc được một. Số còn lại làm nặng balo cả chuyến.
  • Mang cuốn quá dày, quá khó cho chuyến đi ồn ào. Chiến tranh và hòa bình không phải sách để đọc ở bến xe.
  • Để sách trong túi lưới bên hông balo. Mưa một trận là ướt mép sách, giấy gợn sóng không phẳng lại được.
  • Để quên sách trên xe, trên tàu. Viết tên mình bằng bút chì ở trang đầu sách, nhiều người nhặt được đã gửi lại cho nhà xe.
  • Bỏ sách ướt vào túi kín rồi để vài ngày. Sách ướt cần lấy ra, dựng đứng hé mở cho khô ở chỗ thoáng gió, không phơi nắng gắt, kẹp giấy thấm giữa các trang nếu ướt nhiều.

Có một thói quen đẹp của nhiều người đi xa: đọc xong cuốn nào thì để lại ở nhà nghỉ, ở quán cà phê có kệ sách cho khách, hoặc tặng người bạn đồng hành. Sách đi đường thì nên tiếp tục đi.

Ngược lại, nếu bạn mang về một cuốn mua ở chợ sách cũ của thành phố mình vừa ghé, kiểm tra kỹ trước khi xếp lên kệ ở nhà: lật từng trang xem có chấm mốc, có lỗ mọt, có mùi ẩm không. Sách cũ mua dọc đường hay đi cùng mấy thứ không mong muốn. Để riêng cuốn đó vài ngày ở chỗ thoáng, lau bìa và mép bằng khăn khô, rồi mới cho vào cạnh những cuốn khác.

Đọc xong rồi, cuốn tiếp theo cho chuyến sau

Thích Vòng quanh thế giới trong 80 ngày thì chuyến sau mang Hai vạn dặm dưới biển hoặc những cuốn khác của Jules Verne, cùng tinh thần phiêu lưu, cùng sự tò mò về thế giới. Thích Đất rừng phương Nam thì có thể tìm những tác phẩm khác viết về Nam Bộ, hoặc chuyển sang Dế Mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài, một chuyến phiêu lưu khác, ở miền Bắc, bằng đôi mắt một chú dế.

Thích tùy bút Nguyễn Tuân thì chuyến sau mang Hà Nội băm sáu phố phường của Thạch Lam, hoặc Thương nhớ mười hai của Vũ Bằng, cũng là những trang viết về đất và người, đọc từng bài ngắn rất hợp đường xa. Thích Sherlock Holmes thì các tập truyện ngắn còn lại đủ cho nhiều chuyến nữa.

Câu hỏi tự hỏi khi đọc sách trên đường: "Cảnh trong sách khác gì cảnh mình đang thấy ngoài cửa sổ?" Với Phileas Fogg: "Ông đi vòng quanh thế giới mà có thật sự nhìn thấy gì không, còn Passepartout thì sao?" Câu ấy cũng đáng hỏi chính mình sau mỗi chuyến đi. Nhiều người hay đi xa giữ thói quen ghi ở trang trắng cuối sách tên chặng đường và ngày đọc xong; vài năm sau lật lại, cuốn sách thành cuốn nhật ký những chuyến đi.

Câu hỏi thường gặp

Đi xe khách đường dài nên mang sách gì?

Nên mang truyện ngắn hoặc tùy bút, vì xe hay dừng nghỉ và đường xóc làm việc đọc bị ngắt. Truyện Sherlock Holmes hay một tập tùy bút ngắn là lựa chọn hợp. Chọn bìa mềm, nhẹ, để ở ngăn trên balo.

Đọc sách trên xe bị say thì làm sao?

Ngồi hàng ghế trước, gần cửa sổ, theo chiều xe chạy, và cứ mỗi trang ngẩng lên nhìn ra xa vài giây. Đường đèo, đường xóc thì nên gấp sách. Người dễ say xe nên đọc ở bến chờ và trên tàu hỏa thay vì trên xe khách.

Có nên mang sách quý hay sách cũ khi đi du lịch không?

Không nên. Sách cũ giấy giòn, sách có chữ ký hay sách hiếm dễ hỏng hoặc thất lạc khi đi đường. Mang bản in thường, đọc xong có thể tặng lại. Sách quý để ở nhà, đọc lúc thong thả.

Sách bị ướt mưa khi đi đường thì xử lý thế nào?

Lấy sách ra khỏi túi kín ngay, dựng đứng hé mở ở chỗ thoáng gió, không phơi nắng gắt. Nếu ướt nhiều, kẹp giấy thấm hoặc khăn giấy giữa các trang và thay thường xuyên. Về tới nhà thì ép nhẹ dưới vài cuốn sách nặng cho phẳng lại.

Đi công tác nhiều ngày nên mang mấy cuốn sách?

Một cuốn chính và một cuốn phụ mỏng là đủ cho hầu hết chuyến đi dưới một tuần. Cuốn chính là tiểu thuyết bạn muốn đọc trọn, cuốn phụ là tập truyện ngắn phòng khi không hợp tâm trạng. Mang nhiều hơn thường chỉ làm nặng hành lý.

Vòng quanh thế giới trong 80 ngày có hợp với người lớn không?

Rất hợp, dù nhiều người chỉ đọc hồi nhỏ. Đọc lại khi đã đi nhiều nơi, người lớn sẽ thấy cái duyên của Passepartout và sự cứng nhắc của Phileas Fogg rõ hơn hẳn. Đây là một trong những cuốn hợp nhất để đọc khi đang trên đường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138